محمد نصير بن جعفر فرصت شيرازى
مقدمهء مصحح 129
آثار عجم ( فارسى )
بخش ششم : در اوصاف خمر . . . « 1 » اين كتاب هنوز به چاپ نرسيده است و جا دارد كه بخشهايى از آن ، مستقلا مورد مطالعه و تحقيق قرار گيرد و به چاپ برسد . 9 . منشآت : اگر چه امروزه از اين مجموعه ، مستقلا اثرى در دست نيست ، اما برگزيدهاى از آن ، در پايان ديوان فرصت مضبوط است كه در آنجا مىخوانيم : « . . . از كتاب منشآت جناب فرصة الدوله كه دفترى است مبسوط ، پارهاى منتخب و نوشته مىشود . . . « 2 » » بنابر اين مىبايد منشآت فرصت ، مجموعهاى مستقل و مفصل بوده باشد . منشآت فرصت ، به عربى ، فارسى سره و فارسى متداول نوشته شده است كه گاهى آراسته به صنايع لفظى و زبانى ساده و رساست و همانطور كه گفته شد ، فعلا در انتهاى ديوان فرصت ، چاپ 1334 هجرى قمرى آمده است . 10 . مثنوى هجرنامه : اين مثنوى را مرحوم اديب و ديگر معاصران فرصت ، از آثار فرصت شمردهاند ؛ اما حقير نه آن را يافت و نه در جايى ، اطلاعاتى بيشتر از آن بدست آورد . 11 . تفصيل انقلاب مشروطيت : فرصت خود دربارهء اين كتاب مىنويسد : « . . . تفصيل انقلاب مشروطيت را در كتابچهء على حدهاى نوشتهام و در اينجا بعضى فقرات آن را به چشم ديدهام ، خيلى مختصر و ساده مىنويسم . . . « 3 » »
--> ( 1 ) . ( رك : مقدمهء آقاى نصرت الله نوحيان سمنانى ، ص 13 آثار عجم ، چاپ بامداد . ) ( 2 ) . ديوان فرصت ، زرين قلم ، ص 489 . ( 3 ) . همانجا ، ص 149 .